تبلیغات
دانلود کتاب الکترونیکی فارسی - تكثیر سلاحهاى هسته اى

دانلود کتاب الکترونیکی فارسی

دانلود کتابهای رایگان الکترونیکی فارسی

سه شنبه 15 اردیبهشت 1388

تكثیر سلاحهاى هسته اى

نویسنده: محمد   

تكثیر سلاحهاى هسته اى
پیچیدگیهاى روز افزون تحولات نظام بین الملل و تعامل تنگاتنگ و نزدیك فعل و انفعالات سیاسى و فرآیندهاى نظامى ، محیط جنگهاى پیشرفته را از حاكمیت مطلق تاكتیك ها و استراتژى هاى نظامى خارج ساخته ، و حوزه نفوذ و تاثیر عوامل تكنولوژیكى ، اقتصادى ، روانى ، فرهنگى ، سیاسى و... را در این محیط به شدت گسترش داده است . از سوى دیگر بروز تغییرات اساسى در مولفه هاى قدرت و حاكمیت در واحدهاى سیاسى كه مى توان آن را پى آمد تحولات فوق دانست ، سبب قرابت و همگرایى در حوزه مطالعات نظامى ، استراتژیك و روابط بین الملل شده است .
براى شناخت دقیق و عمیق از عوامل موثر و تدام بخش در حاكمیت دولتها در این عرصه ، ناگریز باید زمینه آشنایى بیشتر با فضاى طراحى استراتژیك ، تصمیم سازى و مدیریت اجرا در ساختار حكومتى و نیروى نظامى آنها، فراهم آید. در این رهگذر بررسى نظریه هاى نظامى - استراتژیكى نخبگان كشورهایى كه به نوعى در محیط امنیت ملى جمهورى اسلامى ایران موثر هستند از درجه اول اهمیت برخوردار است . دوره عالى جنگ با هدف برگزارى دوره دكترى علوم دفاعى و امنیتى در سال 1370 تاسیس شد و تا كنون در كنار اجراى برنامه آموزشى ، به مطالعه و تحقیق در مورد مسایل دفاعى - امنیتى و سایر دانشهاى مرتبط با آن پرداخته است .
این دوره ضمن بررسى و پژوهش در زمینه هاى سیاسى ، اقتصادى ، فرهنگى ، اجتماعى ، حقوقى و... در حوزه جنگ و امنیت بر آنست كه نتایج حاصل را بر حسب اقتضاى ماهیت مساله ، به صورت مقاله ، گزارش و یا كتاب در دسترس ‍ علاقمندان قرار دهد. همچنین دوره عالى جنگ به منظور ترسیم شفاف فضاى حاكم بر محیط جهانى و آشنایى بیشتر با اندیشه هاى بازیگران صحنه بین المللى اقدام به ترجمه و طرح نظریات و دیدگاههاى مختلف بدون هیچ گونه نقد یا دخل و تصرف نموده تا در معرض قضاوت ، بحث و نقد كارشناسان و متخصصان مسایل دفاعى و امنیتى قرار گیرد. بدیهى است اتخاذ چنین شیوه اى به مفهوم رد یا قبرل مفروضات و یا تعابیر نویسندگان و ناشران این مجموعه ها نخواهد بود و باب بحث و بررسى درباره ارایه شده به منظور تبادل آرا و ارتقاى سطح دانش و آگاهیهاى علاقمندان ، همواره مفتوح است . این مجموعه كه در شمارگان محدود منتشر شده ، در اختیار تعدادى از اساتید، فرماندهان ، صاحبنظران و نخبگان نظامى قرار مى گیرد. امید است با بهره گیرى از نظریات و پیشنهادات ارسالى ، به نحو شایسته تر به رسالت خود جامه عمل پوشیم .
در تدوین برنامه و انتشار مجموعه فوق از كمكها و رایزنیهاى بسیارى از مدیران و صاحبنظران امور آموزشى و پژوهشى دانشكده - بخصوص آقایان على بختیارپور، على اكبر رمضانزاده ، حسین سلامى ، احمد غلامپور، غلامرضا محرابى ، مجید مختارى ، مهدى نطاق پور و محمد رضا نیله چى - بهره مند بوده ایم . در اینجا از همه آنها و نیز از آقاى علیرضا فرشچى كه سرپرستى گروه مترجمین را به عهده گرفته اند و همچنین از كلیه ویراستاران و همكاران عزیز كه در به ثمر رساندن این برنامه نهایت همكارى را مبذول داشته اند، صمیمانه تشكر مى كنیم .
مدیر تحقیق و پژوهش دوره عالى جنگ جواد زمان زاده

مقدمه نویسنده


مقاله حاضر به شناسایى عواملى مى پردازد كه تكثیر سلاحهاى هسته اى را از سال 1945 تا كنون به یك پدیده جهانى مبدل ساخته اند. در خلال این چند دهه ، ماهیت سلاحهاى هسته اى ، روابط سیاسى و نظامى میان كشورها را متحول ساخته است و همچنین گسترش جهانى فناورى هسته اى و موشكهاى بالستیك بیانگر آن است كه بر تعداد كشورهایى كه قادر به ساخت سلاحهاى هسته اى و پرتاب آن به فواصل بسیار دور هستند، افزوده شده است .
این مقاله همچنین به پیچیدگیهاى موجود در زمینه جهانى شدن معضل تكثیر سلاحهاى هسته اى مى پردازد. شایان ذكر است كه تبیین انگیزه كشورها از دستیابى به سلاحهاى هسته اى و ارزیابى قابلیتهاى حاصله نیز دشوار است . نگرانیهاى نوین در زمینه تكثیر سلاحهاى هسته اى كه به واسطه فروپاشى اتحاد جماهیر شوروى و قاچاق گسترده فناورى هسته اى پدیدار گشته ، بر این دشوارى افزوده است .
علاوه بر این برخى از تحلیگران عقیده دارند كه تكثیر سلاحهاى هسته اى به هیچ وجه زیانبار نیست ، زیرا این امر مى تواند به گسترش ثبات منجر شود. عقیده این افراد با عقاید و آراى سنتى كه تكثیر سلاحهاى هسته اى را عامل بى ثباتى و یا حتى جنگ هسته اى مى داند، منافات دارد. از این رو كشورها بیشتر تلاش خود را صرف اتخاذ تدابیرى در جهت جلوگیرى از گسترش سلاحهاى هسته اى نموده اند، تدابیرى كه در مجموع به نام ((رژیم جهانى منع تكثیر سلاحهاى هسته اى ))شناخته شده است .

پیشگفتار


یكى از بارزترین نمودهاى جهانى شدن سیاست معضل تكثیر سلاحهاى هسته اى است . ظهور سلاحهاى هسته اى و قابلیت این سلاحها در وارد آوردن خسارتهاى بسیار گسترده و حتى جبران ناپذیر، جهان را متحول ساخته است . در حال حاضر فقط پنج كشور آمریكا، روسیه ، انگلستان ، فرانسه و چین داراى سلاحهاى هسته اى و تجهیزات پیشرفته لازم جهت پرتاب این سلاحها به فواصل بسیار دور هستند، اما كشورهاى بسیارى نیز وجود دارندكه قادرند در زمانى كوتاه سلاحهاى هسته اى تولید كنند و در صورت لزوم با تجهیزات بسیار پیشرفته اى كه در اختیار دارند، مواضع تعیین شده در فواصل بسیار دور را هدف قرار دهند.
از سال 1945 تا كنون ، پیشرفت فناورى هاى هسته اى ، سیاست جهانى را دستخوش تحولات بنیادینى نموده و شرایطى را ایجاد كرده كه در آن وابستگى هسته اى استراتژیك كشورها به یكدیگر به حقیقتى انكارناپذیر تبدیل شده است . اگر چه از اواخر جنگ سرد بر دامنه نگرانیهاى جهانى در زمینه گسترش ‍ سلاحهاى هسته اى افزوده شده است ، به تحقیق مى توان گفت عواملى كه اینگونه گسترده را موجب گشته است از چندین دهه پیش پدیدار شده بود. براى نمونه پیدایش آگاهى عمومى در زمینه پیامدهاى بسیار مخرب سلاحهاى هسته اى بر انسان پس از بمباران اتمى شهرهاى (( هیروشیما )) و ناكازاكى در اواخر جنگ جهانى دوم توسط آمریكا حاصل شد. همچنین ، انفجار هسته اى مهیبى كه در سال 1986 در نیروگاه هسته اى (( چرنوبیل )) واقع در اتحاد جماهیر شوروى سابق رخ داد نیز جهانیان را از عواقب فاجعه آمیز تشعشعات هسته اى كه ممكن است حتى بر یك منطقه گسترده تاثیر بگذارد، آگاه ساخت . از دیگر عواملى كه بر نگرانیهاى جهانى در زمینه تكثیر سلاحهاى هسته اى افزوده است این كه در سال 1945 فقط آمریكا قابلیت ساخت سلاحهاى هسته اى و اعمال كنترل بر تمامى فناورى هسته اى را داشت ، اما در حال حاضر كشورهاى متعددى از توانایى لازم براى ساخت حداقل سلاحهاى ابتدایى هسته اى برخوردارند كه این توانایى ممكن است به دلیل تحقیقات گسترده این كشورها و یا به دلیل انتشار فناورى هسته اى در سطح جهانى ایجاد شده باشد. علاوه بر این گسترش فناورى لازم براى ساخت موشكهاى بالستیك نیز حكایتگر این حقیقت است كه كشورهاى متعددى اكنون قادرند كلاهكهاى هسته اى را به اهداف دور دست پرتاب كنند.
فروپاشى اتحاد جماهیر شوروى معضلات تازه اى را در زمینه گسترش ‍ سلاحهاى هسته ایجاد كرده است . فروپاشى این كشور، نخستین و تاكنون تنها فروپاشى یك كشور داراى سلاحهاى هسته اى است و بى شك این رویداد یا عامل دیگرى بر نگرانیهاى موجود در زمینه تكثیر سلاحهاى هسته اى دامن زده است .
از جمله مباحثى كه از آغاز دهه 1980 به بعد مجادلات بسیارى را موجب گشته ، این نظریه است كه گسترش تدریجى سلاحهاى هسته اى و دستیابى سایر كشورها به آن به تنها به هیچ وجه نگران كننده نیست ، بلكه باید از آن حمایت و استقبال شود. نظریه مذكور براین فرض استوار است (( همان گونه كه وجود بازدارندگى هسته اى میان شرق و غرب در خلال جنگ سرد، در روابط این دو كشور نوعى ثبات ایجاد كرده بود، وجود چنین بازدارندگى مى تواند در شرایط بحرانى نیز میان سایر دولتها ثباتبخش باشد))با این حال ، این نظریه پیروان چندانى ندارد و از دیرباز بسیارى بر این عقیده بوده اند كه گسترش سلاحهاى هسته اى زیانبار است و باید با اتخاذ تدابیر لازم از تكثیر این سلاحها ممانعت كرد. تمامى تلاشهاى صورت گرفته براى جلوگیرى از گسترش سلاحهاى هسته اى از سال 1945 تا كنون در جرگه (( رژیم جهانى منع تكثیر سلاحهاى هسته اى ))جاى یافته است . این رژیم مشتمل بر مجموعه هایى بهم پیوسته و منسجم از پیمانهاى كنترل و خلع تسلیحاتى و برخى دیگر از توافقهاى بنیادینى است كه امروز، چارچوب جامعى را براى كنترل عملكرد دولتها، سازمانهاى بین المللى و دیگر عوامل و عناصر دخیل در حیطه سلاحهاى هسته اى به دست مى دهد. از این رو، موفقیت جهانى در زمینه جلوگیرى از گسترش سلاحهاى هسته اى با توان ((رژیم جهانى منع تكثیر گسترده كشورهاى مختلف براى دستیابى به این گونه سلاحها، رابطه اى مستقیم دارد.

ماهیت و آثار سلاحهاى هسته اى

اصول فنى


هر كشورى براى ساخت سلاحهاى هسته اى باید به مواد هسته اى اساسى كه براى تولید این سلاحها ضرورى است ، دست یابد. دستیابى به این مواد جز از طریق دست یافتن به دانش علمى و مهارتهاى فنى بسیار پیچیده و پیشرفته امكان پذیر نیست . انرژى موجود در سلاحهاى هسته اى به دو طریق حاصل مى شود: یا از طریق (( شكافت اتم هاست ))كه به این سلاحها در اصطلاح (( سلاحهاى شكافت پذیر))گفته مى شود و یا از طریق (( تركیب اتم هاست ))كه به آنها سلاحهاى حرارتى - هسته اى یا(( سلاحهاى هم جوشى ))گفته مى شود. شكاف در اتمهایى چون (( اورانیم و پلونیم ))كه داراى جرم سنگین هستند صورت مى گیرد در حالیكه همجوشى در اتم هاى هیدروژن (( دوتریم و تریتیم ))كه جرم بسیار اندكى دارند رخ میدهد. سلاح شكافت پذیر از طریق ایجاد یك واكنش هسته اى كنترل نشده كه اتم ها را مى شكافد، عمل مى كند. سلاح همجوشى نیز در واقع یك سلاح شكافت پذیر است كه مرحله همجوشى نیز به سلسله مراحل آن افزوده شده است . فرایند همجوشى به دنبال فشرده سازى و حرارت دهى اتم هاى هیدروژن از طریق دستگاه شكافت اصلى پدیدار مى شود.

آثار سلاحهاى هسته اى


آثار و عواقب استفاده از سلاحهاى هسته اى بسیار زیاد است . از این رو در سال 1948 كمیسیون سلاحهاى متعارف سازمان ملل براى تمییز دادن این گونه سلاحها از سلاحهاى جنگى متعارف ، آنها را در طبقه بندى جدیدى به نام (( سلاحهاى كشتار جمعى ))جاى داد. سلاحهایى كه در گروه سلاحهاى كشتار جمعى قرار گرفتند، عبارت بودند از: سلاحهاى انفجارى اتمى ، سلاحهایى با استفاده از مواد رادیواكتیو، سلاحهاى شیمیایى ، میكروبى و هر گونه سلاخ یا سلاحهایى كه آثار مخرب مشابهى داشته باشند، حتى اگر در آینده ساخته شوند. انرژى ذخیره شده در سلاحهاى هسته اى به سه شكل انفجار، گرما یا تشعشعات گرمایى و تشعشعات هسته اى آزاد مى شود كه این اشكال از آزاد سازى انرژى ، بسیار مخرب است . آگاهى جهانى نسبت به عواقب زیانبار سلاحهاى هسته اى به بمباران اتمى شهرهاى هیروشیما و ناكازاكى در سال 1945 ( كه اولین و تا كنون آخرین بارى است كه در طول تاریخ بشرى از این گونه سلاحهاى مرگبار استفاده شده است ) باز مى گردد. البته بمب هایى كه بر سر این دو شهر ژاپن فروریخت در مقایسه با بمب هاى كه تا كنون آزمایش شده است ، بمبى بود كه اتحاد جماهیر شوروى در بحبوحه جنگ سرد آزمایش كرد، گفته مى شود قدرت انفجار آن با قدرت انفجار 58 میلیون ((T.N.T)) برابرى مى كرده است .
یكى از دیگر رویدادهایى كه جهان و جهانیان را بهت زده كرد و بیش از پیش ‍ آنها را از عواقب فاجعه آمیز انفجارهاى هسته اى آگاه ساخت ، انفجارى بود كه ساعت 23:1 دقیقه بامداد 26 آوریل 1986 واحد شماره چهار مجموعه نیروگاهى (( چرنوبیل )) واقع در اتحاد جماهیر شوروى سابق را ویران كرد. تخریب گسترده ناشى از این انفجار جهانیان را به وحشت انداخت . اگر شجاعتهاى مامورین امر در پیشگیرى از رخداد انفجارهاى دیگر نبود، عواقب زیانبار این انفجار بسیار گسترده تر مى گشت . باد تشعشعات هسته اى حاصل شده را تا فواصل طولانى و به چندین كشور مجاور انتقال داد كه این امر باعث نابودى حیوانات بسیارى شد و افراد زیادى نیز كم و بیش به برخى بیماریهاى ناشى از تشعشعات هسته اى مبتلا شدند.

گسترش جهانى فناورى هسته اى و موشكهاى بالستیك

گسترش فناورى هسته اى


از سال 1945 تاكنون ، فناورى هسته اى در زمینه مصارف صنعتى و نظامى در سطح جهان گسترش یافته است . در سال 1945 تنها آمریكا از امكانات و تجهیزات لازم براى ساخت بمب هسته اى برخوردار بود، اما تا سال 1964 چهار كشور دیگر نیز از آستانه ساخت سلاحهاى هسته اى گذشتند. گذر از آستانه ساخت سلاحهاى هسته اى به معناى آزمایش بمب هسته اى بود. این كشورها به ترتیب عبارت بودند از: اتحاد جماهیر شوروى (1949)، انگلستان (1952)، فرانسه (1960) و جمهورى خلق چین (1964). براساس پیمان منه تكثیر سلاحهاى هسته اى ، تمامى پنج كشور فوق الذكر به كشورهاى دارنده سلاحهاى هسته اى معروفند و این بدان معناست كه ((این كشورها تا قبل از اول ژانویه 1967، آزمایش بمب هاى هسته اى و یا دیگر سلاحهاى هسته اى را با موفقیت پشت سر گذاشته اند)) گرچه از آن پس تاكنون هیچ كشورى به عضویت كشورهاى دارنده سلاحهاى هسته اى پذیرفته نشده است ، اما كشورهاى متعددى وجود دارند كه به امكانات لازم براى ساخت سلاحهاى هسته اى درست یافته اند.
از سال 1945 تاكنون نیز تغییراتى ساختارى در بازار داد و ستد تجهیزات هسته اى غیر نظامى ایجاد شده است . پس از پایان جنگ جهانى دوم ، آمریكا به مدت چندین سال ، تنها تولید كننده و فروشنده این تجهیزات و مواد بود، اما تا سال 1970 كشورهایى چون آلمان ، فرانسه و بعد از آن ژاپن نیز پا به عرصه رقابت گذاشتند. امروزه كشورهایى همانند آفریقاى جنوبى و برخى كشورهاى عضو اتحاد جماهیر شوروى سابق نیز به این جمع پیوسته اند.
با افزایش شمار كشورهاى تولید كنده و فروشنده تجهیزات و مواد هسته اى و كاهش تقاضا در زمینه انرژى هسته اى در سطح جهانى (كه انتظار مى رود تا مدتهاى مدیدى به طول بیانجامد)، بیم آن مى رود كه برخى از این كشورها آیین نامه و موافقتنامه هاى موجود در زمینه عرضه اینگونه تجهیزات و مواد را نادیده بگیرند و راه را براى تكثیر سلاحهاى هسته اى هموار سازند. این نگرانى تا حدود زیادى بیجاست و بررسى برخى نمونه ها كه در ادامه بخش مى آید آن را به اثبات مى رساند، اما عدم وجود توافق - در زمینه اهداف كشورهاى مختلف از دستیابى به فناورى هسته اى - میان كشورهاى عرضه كننده این فناورى ، اختلافات زیادى ایجاد كرده است .

پیشرفت روزافزون صنعت پرتاب كلاهكها و بمب هاى هسته اى


در خلال دهه 1950 بمب هاى هسته اى را هواپیماهاى غول پیكر خاصى كه بدین منظور طراحى و ساخته شده فرو مى ریختند. به تدریج با گسترش فناورى ساخت موشك بالستیك و فراهم آمده امكان ساخت كلاهك هسته اى سبك و كوچك و قابل نصب بر موشكهاى بالستیك ، پرتاب كلاهك هسته اى از طریق موشكهاى بالستیك میسر گشت .
فناورى ساخت موشكهاى بالستیك بسیار پیچیده است و تا همین اواخر در انحصار چند كشور صنعتى پیشرفته بود، اما همانند فناورى هسته اى ، این فناورى نیز به تدریج در اختیار كشورهاى متعددى قرار گرفت . امروز برخى كشورها قادرند موشكهاى بالستیك را از پایگاه هاى فضاى پرتاب كنند و برخى دیگر برنامه هاى گسترده اى براى ماخت موشكهاى بالستیك در دست اجرا دارند. اگر این كشورها از موشكهاى بالستیك خود براى پرتاب كلاهكهاى هسته اى استفاده كنند قادر خواهند بود مواضع و اهداف موجود در فواصل بسیار دور را هدف قرار دهند و این امر به معناى گسترش احتمالى میدان نبرد استراتژیك است .
_________________
دانلود کتابهای الکترونیکی رایگان فارسی و انگلیسی و کتب موبایل
www.aryabooks.com

نظرات() 
Sherri
جمعه 17 آذر 1396 04:30 ق.ظ
This is really interesting, You are a very skilled blogger.
I have joined your feed and look forward to seeking more of your
wonderful post. Also, I have shared your web site in my
social networks!
Why is my Achilles tendon burning?
شنبه 18 شهریور 1396 08:06 ب.ظ
Yes! Finally someone writes about How much does it cost to lengthen your legs?.
Can you get an operation to make you taller?
سه شنبه 17 مرداد 1396 03:34 ق.ظ
Very nice blog post. I definitely appreciate this site.
Thanks!
BHW
جمعه 25 فروردین 1396 03:41 ب.ظ
It is not my first time to pay a quick visit this web site,
i am visiting this web site dailly and obtain nice facts
from here daily.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر